1. Ben ik erfgenaam van mijn vriendin met wie ik al zes jaar samenwoon?
Mijn vriendin, met wie ik al zes jaar samenwoon, is stewardess. Als haar iets zou overkomen, erf ik dan haar spullen?
Antwoord: Als u samenwoont met uw partner bent u niet automatisch erfgenaam van elkaar. Als u wel elkaars erfgenaam wilt zijn, moet u allebei een testament maken. Overigens kunt u onafhankelijk van elkaar een testament altijd weer veranderen of herroepen.
2. Is het in onze situatie nodig om testamenten op te laten maken?
We wonen al 20 jaar samen en hebben een samenlevingsovereenkomst. Ons huis staat op ons beider naam. Mijn partner heeft kinderen uit een eerder huwelijk. Moeten we nog testamenten maken?
Antwoord: U kunt beter een testament opstellen om u te beschermen tegen de aanspraken van de kinderen van uw partner. Het mogelijke verblijvingsbeding in de samenlevingsovereenkomst regelt dat als uw partner overlijdt de gemeenschappelijke goederen verblijven (toekomen) aan u als langstlevende partner. De privébezittingen van de partner vallen hier niet onder en zijn dan voor de kinderen.
3. Moet ik naar de notaris om de samenlevingsovereenkomst te beëindigen?
Wij hebben een notariële samenlevingsovereenkomst afgesloten en zijn nu uit elkaar. Het huis is verkocht en alles is verder verdeeld en geregeld. Moet ik nu nog naar een notaris om de samenlevingsovereenkomst te beëindigen?
Antwoord: Dit is afhankelijk van de inhoud van de samenlevingsovereenkomst, maar over het algemeen staat in een samenlevingsovereenkomst, dat deze eindigt als de samenwoning is geëindigd en alle gemeenschappelijke bezittingen zijn verdeeld. In dat geval hoeft er verder niets gedaan te worden. Het is van belang om goed te kijken wat de bepalingen over beëindiging van de samenlevingsovereenkomst inhouden.
4. Ik ben gescheiden, de woning staat op mijn naam. Is alles in orde nu?
We zijn in gemeenschap van goederen gehuwd geweest en zijn nu gescheiden. Ik had al een woning voordat ik ging trouwen en die woning is er nu nog. Hij staat bij het kadaster op mijn naam. Moet ik nu nog iets regelen?
Antwoord: Door het huwelijk in gemeenschap van goederen is de woning die u al bezat gemeenschappelijk eigendom geworden van u en nu uw ex-echtgenot(e). Dit blijft ook na de echtscheiding zo. Het is van het grootste belang dat u een notariële akte van verdeling laat maken zodat de woning aan u wordt toebedeeld en u weer alleen eigenaar van de woning wordt.
5. Kan mijn familie mijn inboedel opeisen van mijn vriend als ik overlijd zonder samenlevingsovereenkomst of testament?
Ik heb nog niet zo lang een relatie en woon nu samen in een huurhuis. Ik heb geen samenlevingscontract en testament. Mocht ik nu overlijden dan krijgt mijn familie het geld. Wat gebeurt er met de inboedel die ik samen met mijn vriend deel? Kan mijn familie ook mijn spullen opeisen als mijn vriend die nog gebruikt?
Antwoord: Ja, als u overlijdt erft uw familie niet alleen uw geld, maar ook uw spullen, uw auto en wat u verder nog hebt. Zij moeten ook uw schulden betalen. Uw familie kan al uw spullen uit het huis halen, ook al zijn ze in gebruik bij uw vriend. Daarnaast kan het onduidelijk zijn welke spullen van u zijn en welke van uw vriend. Aan een stoel bijvoorbeeld zit meestal geen naamkaartje. Tussen uw vriend en uw familie kunnen daarover moeilijkheden ontstaan.
Als u dit niet wilt is het sterk aan te raden om op korte termijn - want niemand weet hoelang hij leeft - samen met uw vriend een afspraak te maken met een notaris. Hij kan u inlichten over het nut van een samenlevingsovereenkomst en testamenten.
In een samenlevingscontract wordt vaak vastgelegd welke spullen van u zijn, om onduidelijkheden te voorkomen. Daarnaast kunt u door uw zaken te regelen onder meer de erfbelasting beperken en uw vriend afschermen tegen de aanspraken die uw familie nu heeft. Spreek er zo snel mogelijk over met een notaris.
6. Kan mijn vriend mijn geld gebruiken als ik overlijd zonder samenlevingsovereenkomst of testament? Of gaat al mijn geld naar ons kind?
Ik woon samen in een huurhuis en heb geen samenlevingscontract of testament. Ik word binnenkort moeder. Mocht ik nu overlijden wordt dan al mijn geld gereserveerd voor mijn kind? Of krijgt mijn vriend het beheer erover zodat hij kan zorgen dat mijn kind in zijn jeugd niets tekort komt?
Antwoord: Inderdaad, uw kind is uw enige erfgenaam als u niets hebt geregeld ten gunste van uw vriend. Ten aanzien van dit punt is het goed om met een notaris te overleggen, zodat u zélf bepaalt wie welke rechten heeft en uw vriend niet afhankelijk wordt van uw (en zijn) baby.
Zolang uw kind minderjarig is (nog geen 18 jaar) moet uw nalatenschap beheerd worden door een ander. De kantonrechter kan daarvoor na uw overlijden een voogd benoemen. Maar als uw vriend het kind officieel erkend heeft, krijgt hij gedurende de minderjarigheid van uw kind het beheer over uw nalatenschap.
Een kind erkennen kan al vóór de geboorte via de Afdeling Bevolking van de gemeente. U moet wel toestemming geven voor die erkenning. Uw vriend kan overigens ook later uw kind erkennen, maar dat is ingewikkelder en kost ook meer. Overleg over deze dingen met een notaris, zodat u goed weet wat kan en mag!
Uw vriend (of een voogd) kan het spaargeld in de nalatenschap wel beheren, maar hij kan niet zomaar beschikken over dat spaargeld. Daarvoor heeft hij toestemming nodig van de kantonrechter.
In een testament legt u vast wat er met uw nalatenschap moet gebeuren. U kunt daarin bijvoorbeeld uw nalatenschap onder bewind stellen, uw vriend tot bewindvoerder benoemen en een uitdrukkelijk verzoek aan de kantonrechter opnemen om toestemming te geven dat uw vriend uw spaargeld zodanig mag gebruiken dat uw kind niets te kort komt.
7. Ik heb geen samenlevingscontract of testament. Kan ik mijn nalatenschap regelen door mijn familie te vragen na mijn overlijden een schenking te doen aan mijn vriend?
Ik heb nog niet zo lang een relatie en woon samen in een huurhuis. Ik heb geen testament of samenlevingscontract. Bij mijn overlijden krijgt mijn familie mijn geld. Kan ik niet aan mijn familie vragen of zij een groot deel van de erfenis aan mijn vriend willen afstaan? De banden tussen mijn vriend en familie zijn goed. Kan ik op die manier mijn nalatenschap niet regelen?
Antwoord: Wat u wilt kan misschien wel, maar is niet zo handig. U weet namelijk nooit of uw familie wel doet wat ze met u hebben afgesproken. Als u met uw familieleden afspreekt dat zij een deel van de erfenis aan uw vriend geven dan is die afspraak niet rechtsgeldig. Dat wil zeggen dat uw familieleden daar na uw overlijden niet toe verplicht kunnen worden. Uw familie kan hem natuurlijk wel iets schenken uit de nalatenschap.
De manier die u voorstelt kost veel meer belasting dan wanneer u zelf uw zaakjes regelt bij de notaris. Het fiscale nadeel van de afspraak is dat er in principe tweemaal belasting moet worden betaald: eerst erfbelasting over de verkrijging door de familie en vervolgens schenkbelasting over de schenking door uw familie aan uw vriend. Dat kan erg oplopen. U kunt beter een testament maken en daarin vastleggen dat uw vriend iets van u erft. Onder bepaalde voorwaarden is de verkrijging door uw vriend dan zelfs belastingvrij voor zover hij niet meer dan € 603.600,- (bedrag voor 2012) erft.
Kortom: samen met uw vriend zo snel mogelijk - want u weet niet hoe oud u wordt - een afspraak maken met de notaris om een testament en een samenlevingsovereenkomst op te stellen. Dan weet u zeker dat het gebeurt zoals u en uw vriend dat willen en hebben vastgelegd.
8. Als ik in een oriënterend gesprek bij de notaris zaken voor de toekomst wil regelen, kost dit gesprek dan ook al geld?
Stel we willen gewoon eens een oriënterend gesprek bij de notaris om te kijken wat de mogelijkheden zijn om dingen te regelen voor de toekomst. Wordt dan voor dit gesprek geld in rekening gebracht? Of is het gratis en gaat de notaris ervan uit dat ik waarschijnlijk terugkom om een en ander bij hem in een akte vast te stellen. Ik wil altijd een nachtje erover slapen voordat ik iets onderteken.
Antwoord: Een leuke vraag, want we willen allemaal op onze knip passen. In een oriënterend gesprek geeft de notaris u een advies dat toegesneden is op uw situatie. Het is redelijk dat de notaris u voor dat advies kosten in rekening brengt. Een advies is niet gratis.
Bel een paar notariskantoren, zeg wat u wilt bespreken en vraag wat het kost. Het is verstandig om van tevoren aan de notaris een offerte op te vragen. Besluit u aan de notaris opdracht te geven om verdere werkzaamheden te verrichten en/of een akte op te maken, dan maken de kosten van het adviesgesprek deel uit van de totale kosten.
Overigens krijgt u vóór de ondertekening van een akte altijd een concept dat u thuis rustig kunt doorlezen. Mocht u een wijziging willen aanbrengen in het concept dan kunt u de notaris vragen om een nieuw concept. Als alles op papier staat zoals u dat wenst dan kan de akte worden ondertekend.
Niet alleen uw portemonnee is belangrijk bij de keuze van uw notaris. U wilt ook een goed gevoel hebben bij de notaris: luister dus goed, hoe komen ze over aan de telefoon, wat was uw indruk toen u belde, kunt u snel komen of moet u weken wachten, enzovoort.