Bewind, curatele en mentorschap

Kantonrechter kan verschillende maatregelen nemen

Als je zelf niets regelt, kan een kantonrechter op verzoek van een betrokkene beslissen of je nog wilsbekwaam bent. Als de rechter vindt dat je wilsonbekwaam bent, zijn verschillende maatregelen mogelijk. De rechter:

• plaatst je onder bewind en benoemt een bewindvoerder
• plaatst je onder curatele en benoemt een curator
• benoemt een mentor

Wie dat wordt, is afhankelijk van wat de rechter nodig vindt. Daar heb je zelf geen invloed meer op. Ook als je getrouwd bent en je partner wilsbekwaam is, zal de rechter een bewindvoerder benoemen. Dat kan de partner zijn, maar dat hoeft niet altijd.

De rechter plaatst je onder bewind

Kun je door je lichamelijke en/of geestelijke toestand tijdelijk of blijvend je geldzaken niet meer goed regelen? Dan plaatst de kantonrechter je onder bewind. Bij bewind wordt je vermogen beschermd. Je mag niet meer zelf bepalen wat je met je hiermee doet. De rechter benoemt een bewindvoerder die de beslissingen (zoveel mogelijk) met jou neemt. 

Er zijn grenzen aan wat de bewindvoerder mag. Zo moet je toestemming geven voor de verkoop of schenking van goederen en bij uitgaven boven de 2.000 euro. Kun je die toestemming niet meer geven, dan is een machtiging van de kantonrechter nodig. Die toestemming is ook nodig als je partner de bewindvoerder is. De bewindvoerder moet jaarlijks de financiële stukken aan de rechter laten zien.

De rechter plaatst je onder curatele

De rechter kan een curator benoemen als je niet meer in staat bent je eigen financiële en andere persoonlijke belangen te behartigen. Curatele is een zwaarder middel dan bewind. Bij curatele worden je persoonlijke belangen én je vermogen beschermd. Je bent vanaf dan ‘handelingsonbekwaam’ en mag alleen met toestemming van de curator rechtshandelingen verrichten.

De rechter benoemt een mentor

Als je zelf niet (meer) goed in staat bent om je persoonlijke belangen in de gaten te houden, kan een naast familielid of wettelijk vertegenwoordiger dat voor je doen. Is er geen naaste familie dan kan een arts een kantonrechter vragen om een mentor te benoemen. Het gaat met name om beslissingen die moeten worden genomen over verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding. De mentor neemt dan, zoveel mogelijk samen met de betrokken persoon, de beslissing. Bijvoorbeeld over de keuze tussen wel of niet zelfstandig blijven wonen of als het gaat om een medische behandeling.

Brochure over curatele, bewind en mentoschap

De Rijksoverheid biedt een brochure over curatele, bewind en mentorschap aan. Hierin lees je wanneer deze maatregelen kunnen worden genomen.