Wilsbekwaamheid en dementie

Een notaris bepaalt bij elke rechtshandeling of overeenkomst of je wilsbekwaam bent. Hij gaat na of je zelfstandig een beslissing kunt nemen en de gevolgen van die beslissing overziet. Dat doet hij voor je een akte laat opstellen en deze ondertekent. Bij twijfels stelt hij een onderzoek in.

Wanneer toetst notaris wilsbekwaamheid?

De notaris toetst bij iedere rechtshandeling en overeenkomst of iemand wilsbekwaam is. Denk aan het (ver)kopen van een huis, het opstellen van huwelijkse voorwaarden of het afsluiten van een testament of levenstestament. Blijkt achteraf dat je wilsonbekwaam bent op het moment dat de notaris een akte heeft vastgelegd? Dan is de akte niet geldig.

Vaststellen wilsonbekwaamheid

De notaris kan op verschillende manieren nagaan of je wilsbekwaam bent. Hij checkt of je de gestelde vragen begrijpt. Hij vraagt of je in eigen woorden kunt vertellen wat je wilt regelen en waarom. Soms is het lastig vaststellen of iemand wilsonbekwaam is. En hoe je reageert op de vragen is ook afhankelijk van de situatie op dat moment. Zo kun je door rouw, ziekte of medicijngebruik tijdelijk wilsonbekwaam zijn. Bij twijfel kan de notaris de hulp inroepen van een gespecialiseerde en onafhankelijke arts, bijvoorbeeld een VIA-arts. Dat kan alleen met je toestemming.

Brochure Het onderzoek van de notaris bij uw levenstestament

In deze brochure lees je hoe de notaris te werk gaat bij het opstellen van een levenstestament. 

Download de brochure Brochure Het onderzoek van de notaris bij uw levenstestament

Bij dementie niet meteen wilsonbekwaam

Met een diagnose dementie ben je nog niet meteen wilsonbekwaam. Zeker bij beginnende dementie is dat niet het geval. Maar de bekwaamheid om zelfstandig beslissingen te nemen gaat wel in stapjes achteruit. Rekenen en omgaan met geld wordt bijvoorbeeld lastiger. Of opkomen voor je eigen belangen.

Je kunt voor de ene beslissing wel wilsonbekwaam zijn, maar voor een andere niet. Zo kun je wilsonbekwaam zijn om een testament te laten opstellen of wijzigen, maar kun je nog wel bepalen welk verpleeghuis je voorkeur heeft of wat je vanavond wilt eten.

Let op! Is beginnende dementie bij je vastgesteld? Vertel dat dan bij je bezoek aan de notaris.

Meer weten over wilsbekwaamheid bij dementie? Ga naar dementie.nl, het platform voor mantelzorgers en partners van mensen met dementie.

Stel je vraag op dementie.nl

Notarieel experts beantwoorden je vragen over het regelen van juridische en financiële zaken voor mensen met dementie.

Naar de rechter als je niets regelt

Ben jij of een naaste wilsonbekwaam bevonden en is er geen levenstestament of volmacht? Dan bepaalt de kantonrechter wie de wettelijk vertegenwoordiger wordt. De rechter benoemt vervolgens een bewindvoerder of curator. Die wordt dan verantwoordelijk voor je financiële zaken. Voor medische zaken kan je partner of naaste familie je bijstaan. Dit zijn de wettelijke vertegenwoordigers. Is er geen vertegenwoordiger te vinden, dan kan de rechter een mentor aanstellen.