Voorbereiding op de oprichting van de vereniging

1. Doel van de vereniging

Denk van tevoren goed na over het doel van de vereniging. Wat wil de vereniging bereiken, welke verplichtingen hebben de leden tegenover de vereniging en op welke manier kunnen deze verplichtingen worden opgelegd? Ook belangrijk: bedenk een toepasselijke naam voor de vereniging.

2. Vereniging met volledige of beperkte rechtsbevoegdheid

Bij het oprichten van een vereniging heb je de keuze tussen een vereniging met volledige of beperkte rechtsbevoegdheid. Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid wordt ook wel een informele vereniging genoemd. Dit zijn de belangrijkste verschillen:

Volledige rechtsbevoegdheid Het verenigingsvermogen is afgescheiden van het privévermogen van bestuurders. Het verenigingsbestuur is niet met privé­vermogen aansprakelijk    Vereniging mag erfenissen ontvangen   Vereniging kan eigenaar worden van onroerend goed   Een notariële akte van oprichting is verplicht

Beperkte rechtsbevoegdheid Het verenigingsvermogen is niet afgescheiden van het privévermogen van bestuurders. Het verenigingsbestuur is met privévermogen aansprakelijk   Vereniging mag geen erfenissen ontvangen   Vereniging kan geen eigenaar worden van onroerend goed   De oprichting kan met een onderhandse akte

3. Statuten

De statuten zijn van belang voor de vereniging. Hierin staan bijvoorbeeld de verplichtingen en bevoegdheden van het bestuur. Het is belangrijk om afspraken te maken over wie de vereniging mag vertegenwoordigen en waarvoor, en wie de bankrekening gaat beheren. De hoogste macht ligt bij de ledenvergadering: die benoemt het bestuur. Goede statuten voorkomen dat mensen misbruik maken van hun bevoegdheden. Zijn bepaalde zaken niet in de statuten geregeld? Dan geldt de wet.

Inhoud van de statuten

In de statuten staan in ieder geval:

• Het doel van de vereniging;
• De verplichtingen van de leden tegenover de vereniging, of de manier waarop deze verplichtingen kunnen worden opgelegd (bijvoorbeeld de contributie);
• De wijze van bijeenroepen van de algemene ledenvergadering;
• De wijze van benoeming en ontslag van bestuurders;
• De bestemming voor het geld dat overblijft na het ontbinden van de vereniging of de wijze waarop die bestemming moet worden vastgesteld.

Denk goed na over het stemrecht tijdens de algemene ledenvergadering. Staan in de statuten geen beperkingen? Dan mogen bijvoorbeeld jeugdleden ook stemmen of in het bestuur worden gekozen. Je kunt ook opnemen dat alleen aanwezige leden op de ledenvergadering mogen stemmen. De notaris kan je hierover meer vertellen.

Reglementen

De algemene ledenvergadering stelt vaak naast de statuten een of meer reglementen op. Denk bijvoorbeeld aan regels voor het aanvragen van een lidmaatschap, gedragsregels, de wijze van contributiebetaling, besluitvorming binnen het bestuur en het gebruik van het clubhuis. Een reglement hoeft niet in een notariële akte vastgelegd te worden. Let wel op bij het vaststellen of aanpassen van reglementen:

• Reglementen mogen de bevoegdheden van bestuursleden, toegekend in de statuten, niet inperken of verruimen. 
• Een reglement is niet bindend als het in strijd is met de statuten.

4. Inkomsten

De contributie van leden is meestal de voornaamste inkomstenbron van een vereniging. Bedenk van tevoren hoeveel contributie je moet vragen om het doel van de vereniging te behalen. En geef je bijvoorbeeld kinderen of ouderen korting?
Als je ook schenkingen of legaten verwacht, kun je als vereniging een ANBI-status aanvragen. Met een ANBI-status kun je voorkomen dat de vereniging erf- of schenkbelasting moet betalen over schenkingen of legaten. De Belastingdienst geeft de ANBI-status alleen als die vereniging het algemeen belang dient. Bij verenigingen is dat vaak niet het geval: het gaat meestal om het belang van de leden. 
Elke gemeente heeft eigen regels over het geven van subsidies aan verenigingen. Vraag dit na bij je gemeente. 

Acties

• Denk na over het doel van de vereniging, de statuten en reglementen.
• Bedenk of je een vereniging met volledige of beperkte rechtsbevoegdheid wil oprichten.
• Maak een plan voor de inkomsten van de vereniging.