Keuze voor bedrijfsvorm of rechtsvorm

Of je nu een eigen bedrijf begint of al jaren ondernemer bent, het is goed om stil te staan bij de meest geschikte bedrijfsvorm. Een bedrijfsvorm die het beste aansluit op jouw zakelijke wensen en situatie. De notaris kan je adviseren.

Er is keuze uit verschillende rechtsvormen. We onderscheiden de rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid en de rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid.

Op het Ondernemersplein staat een handige keuzehulp met meer informatie over de verschillende rechtsvormen.

Verschil met of zonder rechtspersoonlijkheid

Bij een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid ben je ook privé aansprakelijk voor schulden van je eigen bedrijf wanneer er niet genoeg geld is om de rekeningen te betalen. Dat betekent dat zakelijke schuldeisers ook verhaal kunnen halen op jouw privé bezittingen en bankrekeningen.

Kies je voor een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid, dan is de rechtspersoon (het bedrijf) alleen aansprakelijk voor de schulden uit de onderneming.

De rol van de notaris

Is na de periode van voorbereiding en advisering duidelijk welke rechtsvorm het meest gunstig is? Heb je samen met de notaris ervoor gezorgd dat alle privébelangen als ondernemer ook behartigd zijn? Dan kun je nu overgaan tot de oprichting.

Maatschap, vennootschap onder firma en commanditaire vennootschap

De oprichting van de rechtsvormen maatschap, vennootschap onder firma en commanditaire vennootschap (ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid) is een feit als alle betrokkenen het maatschaps- of vennootschapscontract hebben ondertekend. In dit contract leg je samen met de andere vennoten alle onderlinge afspraken, bevoegdheden en verplichtingen vast. Tussenkomst van de notaris is niet verplicht, maar wel aan te bevelen. De notaris kan helpen bij het opstellen van de overeenkomst, denkt mee en legt jou en de andere vennoten precies uit waarvoor getekend wordt. Hiermee verkleint de kans dat je achteraf te maken krijgt met onaangename verrassingen of conflicten over bijvoorbeeld financiële aansprakelijkheid.

Eenmanszaak

Bij een eenmanszaak is het uiteraard niet nodig om een samenwerkingsovereenkomst te sluiten. Wel kan het verstandig zijn om de beperkte gemeenschap van goederen om te zetten in huwelijkse voorwaarden. Hier kan de notaris jou en je partner over adviseren.

Bv, nv en coöperatie

Voor het oprichten van een onderneming met rechtspersoonlijkheid zoals de bv, nv en coöperatie is tussenkomst van de notaris verplicht om te garanderen dat aan alle voorgeschreven formaliteiten is voldaan. De notaris stelt samen met jou de statuten op, legt deze vast in een notariële oprichtingsakte en verzorgt de inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Indien gewenst, helpt de notaris met het opstellen van een aandeelhouders-, management- of participatieovereenkomst.

Voorkomen van misbruik

Door de verplichte notariële tussenkomst bij de oprichting van ondernemingen met rechtspersoonlijkheid, is de notaris de eerste schakel die ervoor waakt dat een rechtspersoon niet wordt misbruikt voor malafide praktijken.

De notaris voert bij de oprichting een cliëntenonderzoek uit. Hij vraagt om legitimatie van de oprichter en doet verder onderzoek, dat afhankelijk is van het risico dat een bepaalde cliënt of transactie met zich meebrengt. Daarnaast is er de meldingsplicht: de notaris moet transacties die te maken kunnen hebben met witwaspraktijken of financieren van terrorisme melden bij FIU-Nederland.

Na de oprichting

De notaris kan ondernemers ook na oprichting adviseren in de volgende fase van het bedrijf. Denk aan de begeleiding van bedrijfsopvolging, splitsing, herstructurering, toetreding nieuwe partners, statutenwijziging en wijziging maatschaps- of vennootschapsovereenkomst.